نحوه اندازه گيريي مقاومت ها

اندازه گيري مقاومت ها

هدف آزمايش :

مشخص كردن مقاومت ها به وسيله رنگ آنها

تئوري آزمايش :

مقاومت ، يکي از المانهاي الکتريکي است که براي اين طراحي شده است که در مدار يک مقاومت الکتریکی بوجود آورد .

در اين آزمايش مي خواهيم اندازه مقاومت ها را با استفاده از مولتي متر و رنگ آنها اندازه بگيريم.

يک مقاومت ايدهال عنصري است با يک مقاومت الکتريکي که صرفنظر از ولتاژ اعمالي به دو سرش يا جریان الکتریکی عبوري از آن ، ثابت ميماند. اما بدليل اينکه مقاومتهاي جهان واقعي نميتوانند اين شرايط ايدهال را برآورده سازند، آنها را بگونهاي طراحي ميکنند که در برابر تغييرات دما و ديگر عوامل محيطي ، نوسانات کمي در مقاومت الکتريکي شان ايجاد شود. مقاومتها ممکن است که ثابت يا متغيير باشند.

دو نوع مقاومت وجود دارد:

مقاومت های ثابت و مقاومت های متغیر

مقاومت های ثابت

الف –کربني:
ب - لايه اي: لايه ي کربني لايه ي فلزي لايه ي اکسيد فلز

مقاومت های متغیر

وسايل مورد نياز: مولتي متر – مقاومت

روش كار

نحوه اندازه گيريي مقاومت ها

براي اندازه گيري مقاومت ها ابتدا بايد با استفاده از مولتي متر مقاومت را اندازه گيري كنيم با اين كار مقاومت اندازه گيري شده است. حالا بايد با خواندن رنگ هاي روي مقاومت اندازه واقعي آن را بدست آوريم وسپس باي درصد خطا را براي تك تك مقاومت هاي اندازه گيري شده حساب كنيم و در جدول نشان دهيم.

نحوه خواندن مقاومت ها به وسيله نوار هاي رنگي

مقاومتها سر ندارند وبه مانند خازن ها قطب داراي قطب منفي و مثبت نيستند . بنابراين براي خواندن رنگ ها از سري شروع مي كنيم كه رنگهاي ان به هم نزديك هستند.

مقاومتهاي توان کم داراي ابعاد کوچک هستند، به همين دليل مقدار مقاومت و تولرانس را بوسيله نوارهاي رنگي مشخص ميکنند که خود اين روش به دو شکل صورت ميگيرد:

1. روش چهار نواري

2. روش پنج نواري

روش اول براي مقاومتهاي با تولرانس 2% به بالا استفاده ميشود و روش دوم براي مقاومتهاي دقيق و خيلي دقيق تولرانس کمتر از 2%) استفاده ميشود. در اينجا به روش اول که معمولتر است ميپردازيم. به جدول زير توجه نمائيد. هر کدام از اين رنگها معرف يک عدد هستند:

دو رنگ ديگر هم روي مقاومتها به چشم ميخورد: طلايي و نقرهاي ، که روي يک مقاومت يا فقط طلايي وجود دارد يا نقرهاي. اگر يک سر مقاومت به رنگ طلايي يا نقرهاي بود ، ما از طرف ديگر مقاومت ، شروع به خواندن رنگها ميکنيم. و عدد متناظر با رنگ اول را يادداشت ميکنيم. سپس عدد متناظر با رنگ دوم را کنار عدد اول مينويسيم. سپس به رنگ سوم دقت ميکنيم. عدد معادل آنرا يافته و به تعداد آن عدد ، صفر ميگذاريم جلوي دو عدد قبلي( در واقع رنگ سوم معرف ضريب است ). عدد بدست آمده ، مقدار مقاومت برحسب اهم است. که آنرا ميتوان به کيلواهم نيز تبديل کرد.

ساخت هر مقاومت با خطا همراه است. يعني ممکن است 5% يا 10% يا 20%خطا داشته باشيم . اگر يک طرف مقاومت به رنگ طلايي بود ، نشان دهنده مقاومتي با خطا يا تولرانس 5 % است و اگر نقرهاي بود نمايانگر مقاومتي با خطاي 10% است.اما اگر مقاومتي فاقد نوار چهارم بود، بي رنگ محسوب شده و تولرانس آن را 20 %در نظر ميگيريم.

شرح آزمايش :

ابتداچند مقاومت انتخاب کرده و از سمت چپ شروع به خواندن رنگها می کنیم ومیزان مقاومت درج شده روی حلقه های رنگی مقاومت را اندازه گیری و محاسبه می کنیم.به کمک اهم متر میتوان میزان مقاومت واقعی مقاومت ها را اندازه گیری کرد با مقدار تعیین شده به وسیله ی حلقه های رنگی مقاسه کرد.

روش بدست آوردن درصد خطا به شكل زير است:

عوامل خطا :

يكي از عوامل خطا مقاومت دست هست به همين خاطر هنگام اندازه گيره مقاومت با مولتي متر نبايد مقاومت را در دست بگيريم .

نتيجه گيري :

مقاومتها به گونهاي ساخته ميشوند که بتوانند جريان عبوري از مدار را در حد مورد نياز محدود کنند.